यसरी प्रधानमन्त्री बन्दैछन् माधव नेपाल! देउवादेखि भारतीय राजदूतसम्मको षडयन्त्र

काठमाडौं, १८ जेठ । सरकारको नेतृत्व गरिरहेको एमाले र एमाओवादीलगायतका दलहरुको संस्थागत सहकार्य बलियो भएपछि सरकार गिराउन असफल भारत र प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसलगायत आन्दोलनमा रहेका मधेसी मोर्चाका नेताहरु यतिबेला नयाँ खेलमा लागेका छन् । आन्तरिक विवादबिना सरकार गिर्ने सम्भावना नदेखेपछि भारतसँगै कांग्रेस र मोर्चाले नेकपा एमालेभित्र विवादको विऊ रोपेका छन् । नेता माधवकुमार नेपाललाई नयाँ प्रधानमन्त्रीको सपना देखाएर सरकार गिराउने खेलमा तीनै पक्ष लगोको स्रोतको दाबी छ ।
एकीकृत नेकपा माओवादीबाट पार्टीको एकीकरण गरी नेकपा माओवादी केन्द्र बनाएका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड अहिले पार्टीको आन्तरिक विवाद मिलाउनका लागि व्यस्त भएपछि उनी सरकारबारे सोच्नका लागि फुर्सद छैनन् । यद्यपि, उनले बजेटपछि माओवादीको नेतृत्वमा सरकार बन्छ भन्न भने छाडेका छैनन् । तर, माओवादीकै नेतृत्वमा सरकार बनेपनि त्यसमा एमालेको सहयोग रहने र यो गठबन्धन नभत्किने देखेपछि भारत, कांग्रेस र मधेसी मोर्चाको संयुक्त योजना एमालेभित्र विवाद निम्त्याउनु बनेको थियो ।
भारतसँग चिसिएको सम्बन्ध सुधार्ने जिम्मा नेपालका लागि भारतीय राजदूत रणजित रायकै भएको भन्दै विदेश मन्त्रालयले उनलाई त्यो जिम्मेबारी दिएपछि आफ्ना सवैभन्दा नजिकका नेताका रुपमा उनले एमालेको फरक खेमाका नेता माधवकुमार नेपालको सहयोगमा यो गठबन्धनमाथि प्रहार गर्न थालेका हुन् । त्यसका लागि नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देऊवा र आन्दोलनमा रहेको मधेसी मोर्चाका नेताहरुको पनि सहयोग रहेको थियो । भारतले पनि प्रधानमन्त्रीमा कांग्रेस सभापति देउवलाई नरुचाएपछि देउवा कार्डले माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डलाई प्रधानमन्त्री प्रस्ताव गरेको थियो ।
तर, प्रचण्डले अन्तिम समयमा आएर चीन कार्डका रुपमा आफुलाई स्थापित गरी एमाले अध्यक्ष ओली सरकार टिकाएका थिए । देखावटी रुपमा ९ बुँदे सहमति गरिएपनि चीनको प्रत्यक्ष आडमा ओलीको सरकार टिकेको थियो । भारतको आन्तरिक राजनीतिको प्रभावका रुपमा ओली सरकार टिकेको हो । भारतीय जनता पार्टीबाट नरेन्द्र मोदी प्रधानमन्त्री भएपछि प्रमुख प्रतिपक्षी कांग्रेस आईले भारतको नेपाल नीति कमजोर बनाउन चीन कार्ड प्रयोगमा मद्दत गरिरहेको स्रोतको दाबी छ । तर, विदेश मन्त्रालयमा मोदीले सचिवका रुपमा एस जयशंकरलाई ल्याएपछि भने नेपाल नीतिमा पनि भारतको परिवर्तित प्रणाली लागु गर्ने कोशिशहरु असफल हुन थालेका छन् ।
सुशिल कोइराला नेतृत्वको सरकारका समयमा नै असफल भएको भारतले मधेस आन्दोलनलाई बोकेपछि झनै तिव्र आलोचना खेप्नुपरेको थियो । ओली सरकारलाई त भारतीय नीतिले टसमस पनि बनाउन नसकेपछि सरकार गिराउनका लागि जस्तोसुकै प्रयोजन हुने सम्भावना देखिएको छ । यद्यपि, कुनैपनि हालतमा यो सरकार नगिराए चीनको राजनीतिक पकड नेपालमा बलियो हुने भएपछि एमालेलाई विवादमा उतार्नका लागि माधव नेपालको समूहलाई फरक ढंगले उचाल्ने प्रयत्न गरिएको छ । ‘एमालेभित्र विवादको विऊ रोपिएपछि प्रधानमन्त्रीको पार्टी कमजोर हुने र राजीनामा गरेपछि कांग्रेसलगायतले सत्ताका लागि नयाँ समिकरण बनाउनसक्ने योजना बुनिएको छ’, स्रोतले भन्यो ।
यो अभियानमा देउवा सक्रिय हुँदा बुढानिलकण्ठमा एमाले नेता माधव नेपालमात्र होइन, माओवादीका गोपाल किराँती पुगेका थिए भने उता नारायणकाजी श्रेष्ठ पनि प्रयोग भएका थिए । त्यसकारण उनीहरुले सरकारविरुद्ध बारम्बार अभिव्यक्ति दिँदै आइरहेका छन् । प्रचण्ड कार्ड प्रयोग हुने देखिएपछि कृष्णबहादुर महराले सरकार जोगाउनका लागि चीनको समर्थन बोकेपछि प्रचण्डले सरकार नछाड्ने अडान अघि सारे । ‘एमालेभित्रका निर्विकल्प रुपमा अर्को नेतृत्वकर्ता माधव नेपाल रहेको थाहा पाउँदापाउँदै पनि उनी किन चर्का कुरा गरिरहेका छन् ? उनले छुट्टै कार्यकर्ता प्रशिक्षण गरेर एमालेभित्र विवादको विऊ किन छरे ?’, स्रोतले भन्यो,‘अहिले सरकार गिराएर आफ्नो रणनीति सफल बनाउनका लागि माधव नेपाललाई प्रधानमन्त्रीको ललिपप देखाइएको छ ।’ जसरी पनि एमालेको नेतृत्वमा सरकार बनाउने रणनीतिमा नेपाल लागेको र त्यसमा देउवाले नयाँ खेल सुरु गरेको स्रोतहरुको दाबी छ ।
नेपालको नेतृत्वमा नयाँ सरकार बनाउँदा प्रचण्डले दिएको धोकाको बदलामात्र होइन, आन्दोलनमा रहेका मधेसी दलहरुसँग पनि नयाँ सर्त गरी सत्तामा चढाउने लैनचोरहुँदै बुढानिलकण्ठदेखि कोटेश्वरसम्म तानाबाना बुन्न थालिएको बताइन्छ । एमालेभित्रको विवादले मात्र राण्नीति सफल हुने भएकाले अहिले जिल्लाहरुमा पनि एमाले गुटको तिव्र विवाद सुरु गराउन खोजिएको छ । एमाओवादी हुँदा प्रचण्ड र बाबुराम पक्षको विवादहरु सतहसम्म नै बनाउन सफल शक्तिकेन्द्रले एमालेको पूर्वदेखि पश्चिमसम्मका जिल्लाहरुमा पनि विवाद खडा गराउने कोशिश गरिरहेको छ । जसमा दाङदेखि सतहको विवाद पनि छर्लङ्ग भइसकेको छ । जनप्रहार साप्ताहिकमा खबर छ